İfrad Haccı Adım Adım
Umresiz, yalnızca hac
İfrad haccında hac aylarında yalnızca hacca niyet edilir, umre yapılmaz. İfrad haccını herkes yapabilir; şükür kurbanı vacip değildir.
1. Yalnızca hacca niyet ve ihram
Mikatı geçmeden yalnızca hacca niyet eder ve telbiye getirirsiniz.
İfrad, bir hac mevsiminde umre yapmadan sadece hac yapmaktır. "Tek yapma" anlamına gelir. İfrad haccını afakiler, Hıll bölgesinde oturanlar ve Mekkeliler, yani herkes yapabilir.
İhram hazırlığını diğer hac çeşitlerinde olduğu gibi yaparsınız: temizlik, gusül veya abdest, bedene güzel koku, erkekler için izar ve rida, kadınlar için normal elbise ve açık yüz. Kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılarsınız.
Afakiler mikat sınırını geçmeden, Harem veya Hıll bölgesinde yaşayanlar bulundukları yerde "Allâhümme innî ürîdü'l-hacce fe yessirhü lî ve tekabbelhü minnî" diyerek hacca niyet eder ve telbiye getirir. Böylece ihrama girmiş olursunuz ve ihram yasakları başlar.
Hac için ihrama hac ayları girdikten sonra girmek sünnettir. Hac ayları Şevval, Zilkade ve Zilhicce'nin ilk on günüdür.
İfrad haccı yapan kimse bayramın birinci günü tıraş oluncaya kadar ihramlı kalır. Bu süre boyunca her fırsatta telbiye, tekbir, tehlil ve salavat getirirsiniz.
2. Kudüm tavafı
Mekke'ye varınca, sünnet olan kudüm tavafını yaparsınız; dilerseniz ardından haccın sa'yini de yaparsınız.
Kudüm tavafı, ifrad haccı yapanların Mekke'ye vardıklarında yaptıkları ilk tavaftır ve sünnettir. Mekke'ye varır varmaz yapmak daha faziletlidir; çünkü Peygamberimiz Mekke'ye geldiğinde ilk iş olarak abdest almış ve Kâbe'yi tavaf etmiştir. Arafat'a çıkıncaya kadar geciktirmek de caizdir.
Mescid-i Haram'a girerken ve Kâbe'yi ilk gördüğünüzde okunan duaları okursunuz. Tavafı Hacerü'l-esved hizasından başlayarak, Kâbe'yi solunuza alıp Hatîm'in dışından yedi şavt olarak yaparsınız. Tavaftan sonra iki rekât tavaf namazı kılar, zemzem içersiniz.
Dilerseniz kudüm tavafından sonra haccın sa'yini yapabilirsiniz. Bu durumda kudüm tavafında erkekler ıztıba ve ilk üç şavtta remel yapar. Sa'yi şimdi yapmazsanız, ziyaret tavafından sonra yaparsınız. Sa'yi kudüm tavafından sonra değil de Arafat'tan önce başka bir zamanda yapacaksanız, nafile bir tavafın ardından yapmanız müstehaptır.
Tavaf ve sa'yden sonra tıraş olmaz, ihramlı kalmaya devam edersiniz. Mekke'ye uğramadan doğrudan Arafat'a çıkanlar ile Arafat'tan önce temizlenemeyen âdetli kadınlar kudüm tavafı yapmaz.
3. İhramlı olarak Mekke'de beklemek
Arafat'a çıkıncaya kadar ihramlı olarak Mekke'de kalır, vaktinizi ibadetle geçirirsiniz.
İfrad haccı yapan kimse kudüm tavafından sonra ihramdan çıkmadığı için, terviye gününe kadar ihramlı olarak Mekke'de bekler. Bu günlerde ihram yasaklarına titizlikle uymanız gerekir.
Bekleme süresince:
• Beş vakit namazı Mescid-i Haram'da cemaatle kılmaya gayret edersiniz.
• Nafile tavaf yaparsınız. Hanefîlere göre iki tavafı arada tavaf namazı kılmadan peş peşe yapmak mekruhtur.
• Kur'an okur, dua, zikir ve tövbe ile meşgul olursunuz.
• Haccın menasikini kafilenizin din görevlisinden yeniden dinlersiniz.
İhramlı iken kokusuz sabunla yıkanmak, ihram örtüsünü yıkamak veya değiştirmek, iğne olmak, ilaç almak, şemsiye kullanmak, saat ve gözlük takmak caizdir. Koku sürünmek, saç ve tırnak kesmek, dikişli elbise giymek (erkekler), yüzü örtmek ve cinsel yakınlık ise yasaktır.
İfrad haccı yapan kimse hac ihramındayken umre için ihrama girmez. Ayrıca arefe günü ve bayramın dört gününde umre için ihrama girmek tahrimen mekruhtur.
Bu bekleyiş, sabır ve nefis terbiyesinin güzel bir okuludur; tartışma ve kırıcı sözlerden uzak durunuz.
4. Arafat ve Müzdelife vakfeleri
Terviye günü kafilenizle Mina'ya veya Arafat'a çıkar, Arafat ve Müzdelife vakfelerini yaparsınız.
İfrad haccı yapan kimse zaten hac ihramında olduğu için terviye günü yeniden ihrama girmez. Kafilesiyle birlikte Mina'ya veya, günümüzde yaygın olduğu gibi, doğrudan Arafat'a çıkar.
Arefe günü (9 Zilhicce) öğle vaktinden sonra Arafat'ta bulunmak haccın rüknüdür. Öğle ile ikindi namazı öğle vaktinde birleştirilerek kılınır. Namazdan sonra kıbleye dönerek, mümkünse ayakta vakfe yapılır. Güneş batıncaya kadar telbiye, tekbir, tehlil, istiğfar, Kur'an ve dua ile meşgul olursunuz. Güneş batmadan Arafat'tan mazeretsiz ayrılmak dem gerektirir.
Güneş battıktan sonra Müzdelife'ye gidersiniz. Akşam ile yatsıyı yatsı vaktinde birleştirerek kılar, geceyi Müzdelife'de geçirir, Akabe cemresi için yedi taş toplarsınız. Hanefîlere göre vacip olan Müzdelife vakfesini bayram sabahı fecirden sonra, güneş doğmadan yapar ve Mina'ya hareket edersiniz.
İfrad haccı için ihrama girdikten sonra âdet gören ve temizlenmeden Arafat'a çıkmak durumunda kalan kadınlar Arafat'a çıkar, Müzdelife vakfesini ve şeytan taşlama görevini yapar; ziyaret tavafını temizlendikten sonra yapar.
5. Akabe cemresi ve tıraş
Bayramın birinci günü Akabe cemresine yedi taş atar, ardından tıraş olarak ihramdan çıkarsınız; kurban sizin için vacip değildir.
Bayramın birinci günü Mina'ya gelince Akabe (büyük) cemresine yedi taş atarsınız. İlk taşla birlikte telbiye kesilir. Her taşı "Bismillâhi Allâhü ekber" diyerek, birer birer ve el ile fırlatarak atarsınız. Atıştan sonra beklemeden ayrılırsınız.
İfrad haccı yapan kimsenin şükür kurbanı kesmesi vacip değildir. İsterse Allah rızası için nafile kurban (hedy) kesebilir. Bu nedenle ifrad haccında sıra, taş atmak ve tıraş olmaktır. Nafile kurban kesilecekse sıraya uymak vacip değil, sünnettir.
Taş attıktan sonra saçınızı tıraş ettirir veya kısaltırsınız. Erkekler için başın en az dörtte birini tıraş etmek veya kısaltmak vaciptir; tamamını tıraş etmek daha faziletlidir. Kadınlar saç uçlarından parmak ucu kadar keser. Tıraşın Harem bölgesinde yapılması gerekir; Mina Harem bölgesindedir.
Tıraşla ilk tahallül gerçekleşir ve cinsel ilişki dışındaki bütün ihram yasakları kalkar.
Unutmayınız: Bu hac kurbanı, memleketinizdeki kurban ibadetinden ayrıdır. Memleketinizdeki kurban yükümlülüğünüzle ilgili bilgiyi din görevlinizden alınız.
6. Ziyaret tavafı, sa'y ve teşrik günleri
Ziyaret tavafını yapar, kudümden sonra sa'y yapmadıysanız sa'yinizi yapar; teşrik günlerinde üç cemreye taş atarsınız.
Tıraş olduktan sonra Mekke'ye gidip haccın rüknü olan ziyaret tavafını yaparsınız. Vakti bayramın birinci günü fecirden sonra başlar. Ebû Hanîfe'ye göre bayramın üçüncü günü güneş batmadan yapılması vaciptir.
Tavaftan sonra iki rekât namaz kılarsınız. Kudüm tavafından sonra haccın sa'yini yapmadıysanız şimdi yaparsınız. Ziyaret tavafıyla ikinci tahallül gerçekleşir ve bütün ihram yasakları kalkar.
Sonra Mina'ya dönersiniz. Bayramın ikinci ve üçüncü günü öğle vakti girdikten sonra sırasıyla küçük, orta ve büyük cemreye yedişer taş atarsınız. Küçük ve orta cemreden sonra kıbleye dönüp dua eder, büyük cemreden sonra beklemeden ayrılırsınız.
Bayramın üçüncü günü taşlarınızı atıp dördüncü günün fecri doğmadan Mina'dan ayrılabilirsiniz. Dördüncü günün sabahını Mina'da karşılarsanız o gün de öğleden sonra üç cemreye taş atmanız gerekir.
Meşru mazereti olanlar taşlarını vekâletle attırabilir. Vaktinde atılamayan taşlar bayramın dördüncü günü güneş batıncaya kadar kaza edilmelidir.
7. Veda tavafı
Afaki iseniz Mekke'den ayrılmadan önce veda tavafı yaparak haccınızı tamamlarsınız.
Hac görevlerini tamamladıktan sonra Mekke'den ayrılacak afaki hacıların veda tavafı yapması vaciptir. Mekkeliler ve Hıll bölgesinde oturanlar veda tavafı yapmakla yükümlü değildir.
Veda tavafına niyet etmek için ayrıca "veda" demek gerekmez; tavafa niyet yeterlidir. Ziyaret tavafından sonra yaptığınız nafile bir tavaf, veda tavafına imkân bulamadan ayrılmanız hâlinde veda tavafı yerine geçer.
Tavaftan sonra iki rekât namaz kılarsınız. İnsanlara sıkıntı vermeyecekseniz Mültezem'de, sonra Hatîm'de dua eder, zemzem içer ve Kâbe'den ayrılırsınız.
Veda tavafını yapmadan yola çıkan, mikatı geçmeden dönüp tavafını yaparsa ceza düşer; mikatı geçtikten sonra dönmezse dem gerekir.
Âdetli ve lohusa kadınların veda tavafı yapması gerekmez; Mescid-i Haram'ın kapısına gelip dua ederek ayrılmaları müstehaptır.
Böylece ifrad haccınız tamamlanmış olur. Rabbimiz haccınızı kabul eylesin; sizi annenizden doğduğunuz gün gibi tertemiz olarak memleketinize ulaştırsın.